Astronomi već dugo teoretišu da Mlečni put krije milijarde, možda čak i bilione planeta lutalica. Iako su ovi kosmički nomadi decenijama izmicali preciznim merenjima, studija objavljena početkom 2026. godine predstavlja istorijsku prekretnicu. Po prvi put, naučnici su uspeli da precizno izmere masu i udaljenost jednog ovakvog objekta, pretvarajući ove nevidljive duhove galaksije u opipljivu astrofizičku stvarnost.
K2 18b je egzoplaneta udaljena 124 svetlosnih godina od Zemlje, a interesantna je po tome što je poslužila kao prototip novog tipa planeta poznatijeg kao Hiceanske planete, ali posebno je poznata po kontroverznoj detekciji biomarkera u njenoj atmosferi od strane teleskopa James Webb.
Današnja Slika mjeseca NASA/ESA/CSA-inog Svemirskog teleskopa James Webb snimljena je za posjete jednom gradilištu enormnih razmjera. Gradi se galaktičko jato zvano MACS J0553.4-3342, smješteno u zviježđu Golubice!
U sredu, 12. avgusta 2026. godine, iz Srbije će biti vidljivo delimično pomračenje Sunca. Totalno pomračenja će se dogoditi preko Grenlanda, Islanda i severne Španije.
Svemirski teleskop Euclid, lansiran 2023. godine sa ambicioznim ciljem da dešifruje "tamnu stranu" kosmosa, upravo je isporučio naučnu senzaciju. Astronomi su, analizirajući podatke prikupljene tokom samo jedne godine rada, otkrili riznicu od 31 drevnog kvazara koji potiču iz vremena kada je univerzum bio tek u povojima.
Kada razmišljamo o potrazi za vanzemaljskim životom, naša prva asocijacija često su holivudski blokbasteri. U tim scenarijima, prvi kontakt obično prati dolazak tajanstvenih vojnih konvoja, crnih SUV vozila i hitnih telefonskih poziva Beloj kući. Međutim, realnost naučnog rada na polju SETI-ja (Search for Extraterrestrial Intelligence) miljama je daleko od dramatičnih filmskih tropa.
NASA-in Svemirski teleskop James Webb je zabilježio infracrveno svjetlo iz brojnih izvora onkraj guste prašine u zvjezdanom sustavu FS Tau(ri), koje dosad nismo mogli vidjeti. Uz dodatak mnoštva pozadinskih galaktika koje nalikuju vatrometu za proslavu 250. obljetnice osnutka Sjedinjenih Država, na ovoj slici svjetlucaju i brojne protozvijezde - zametci zvijezda koji su se oblikovali u gustim džepovima plina i prašine. Ti vrući zgusnuti objekti male mase, na koncu će se razviti u punokrvne zvijezde, sposobne u svojim jezgrama izgarati vodik, onako kako to čini Sunce. Protozvijezde u FS Tau su stare približno od 1 do 3 milijuna godina, što ih prema kozmičkim mjerilima čini vrlo mladima. Usporedbe radi, naše Sunce je staro 4,6 milijardi godina.
Sanjati velike snove i potom ih beskompromisno ostvariti – to je krilatica koja najbolje opisuje putanju svemirskih teleskopa James Webb (JWST) i Hubble (HST). Ovi instrumenti nisu samo inženjerska čuda; oni su simboli vrhunskog ljudskog postignuća i međunarodne naučne diplomatije. Danas, u julu 2026. godine, dok se suočavamo sa globalnim ekonomskim rezovima i pritiscima na budžete osnovnih istraživanja, moramo postaviti ključno pitanje: Da li su ovi moćni instrumenti vredni svoje cene ili su luksuz koji više ne možemo da priuštimo?
KOJI TELESKOP DA KUPIM?
