Galaksije

Galaksija Circinus hrani supermasivnu crnu rupu u svom centru

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: sreda, 14 januar 2026 11:41; Autor Miša Bracić

image 5Crop

Nova posmatranja spiralne galaksije Circinus, udaljene oko 13 miliona svetlosnih godina, pomoću svemirskog teleskopa Džejms Veb pružila su najdetaljniji do sada pogled u neposredno okruženje njene centralne supermasivne crne rupe. Korišćenjem napredne infracrvene interferometrije, astronomi su po prvi put iz svemira uspeli da razdvoje izvore toplotne emisije i pokažu da najveći deo vruće prašine direktno učestvuje u „hranjenju“ crne rupe.

Opširnije: Galaksija Circinus hrani supermasivnu crnu rupu u svom centru

Write comment (0 Comments)

Na pragu identifikacije nove karike u evoluciji galaksija

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: utorak, 13 januar 2026 00:14; Autor Miša Bracić

Snimak svemirskog teleskopa Džejms Veb (STDžV) prikazuje region svemira ispunjen sitnim galaksijama. Četiri izuzetno male galaksije, koje na slici izgledaju poput svetlih tačaka, obeležene su kvadratima, dok crne oblasti označavaju delove neba koji nisu bili posmatrani.

Opširnije: Na pragu identifikacije nove karike u evoluciji galaksija

Write comment (1 Comment)

Webb otkriva da galaktika analogna onima u ranom svemiru posjeduje neočekivani dar za pravljenje prašine

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: subota, 10 januar 2026 09:30; Autor Astronomski magazin

GPZK1Crop

Koristeći NASA-in Svemirski teleskop James Webb, astronomi su uočili dvije rijetke vrste prašine u patuljastoj galaktici Sekstant A, jednoj od kemijski najprimitivnijih galaktika u susjedstvu Mliječnog Puta. To što su pronađene prašine bogate metalnim željezom...

Opširnije: Webb otkriva da galaktika analogna onima u ranom svemiru posjeduje neočekivani dar za pravljenje...

Write comment (0 Comments)

Najveća galaksija ikada pronaženja: IC 1101

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: utorak, 06 januar 2026 16:59; Autor Astronomski magazin

bs2

Šta je zapravo galaksija; kako astronomi mere prečnike, masu i obim galaksija u mraku; gde se Mlečni put nalazi na spektru od „normalnog“ do „zaista gigantskog“; koliko je zaista velika najveća galaksija; kako galaksije rastu; koja je uoga supermasivnih crnih rupa i tamne materije u stvaranju galaktičkih giganata; zašto se naš mozak muči da shvati ove razmere – i šta to otkriva o nama

Opširnije: Najveća galaksija ikada pronaženja: IC 1101

Write comment (0 Comments)

Kako smo se našli ispred svetlosti...?

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: utorak, 19 april 2022 21:07; Autor Milan Mijić

2 375 Kako smo se našli ispred svetlosti sa tih [dalekih] objekata? Jer [i] naša materija potiče iz oblasti Velikog Praska!

To je pitanje čitaoca Dejana Mišića na skorašnji članak o otkriću do sada najstarije i najudaljenije galaksije. Najbolji odgovor daje standardna paradigma o evoluciji ranog svemira, hipoteza o takozvanoj inflacionoj fazi širenja. Evo kako to izgleda u slučaju nas i galaksije HD1.

Opširnije: Kako smo se našli ispred svetlosti...?

Write comment (4 Comments)

Veza na daljinu

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: utorak, 23 decembar 2025 16:50; Autor Astronomski magazin

Arp4

Ove dvije galaktike izgledaju bliske susjede: mala sjajna spiralna galaktika naizgled obigrava po rubu jedne puno veće spiralke, smrknutog i uznemiranog lica. Ali izgled zna varati! Koliko su njih dvije uistinu blizu jedna drugoj? Nebeski par predstavljen ovom Hubbleovom Slikom tjedna, zajedničkim je imenom poznat kao Arp 4, a nalazi se u zviježđu Kita.

Opširnije: Veza na daljinu

Write comment (0 Comments)

Galaktički plin u bijegu

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: utorak, 16 decembar 2025 17:58; Autor Astronomski magazin

599925729 26365299023059221 7186032511086711221 n

Jedna bočno okrenuta spiralna galaktika blista na današnjoj Slici tjedna NASA/ESA-inog Svemirskog teleskopa Hubble. Od nas udaljena oko 60 milijuna svjetlosnih godina i smještena u zviježđu Djevice, NGC 4388 je članica galaktičkog jata Djevica. U tome je jatu više od tisuću galaktika i ono nam je najbliže veliko galaktičko jato.

Opširnije: Galaktički plin u bijegu

Write comment (0 Comments)

Kako izgleda naša galaksija i kako to znamo?

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: sreda, 10 decembar 2025 00:03; Autor Astronomski magazin

Nalazimo se unutar galaksije pa vidimo njenu unutrašnjost, a ne i njene spoljne delove. Ipak imamo puno fotografija na kojima se naša galaksija vidi iz daleka. Kako je to moguće? Kako znamo kakav je oblik naše galaksije kada vidimo samo njenu unutrašnjost? To je kao kada sedite u nekoj sobi, a ipak snimite celu kuću iz daleka.

Opširnije: Kako izgleda naša galaksija i kako to znamo?

Write comment (0 Comments)

Andromeda, naš veliki galaktički sused

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: ponedeljak, 08 decembar 2025 19:17; Autor Astronomski magazin

M31 galex 600px

U mračnoj noći bez Meseca, daleko od gradskih svetala, na nebu se može nazreti bleda, izdužena mrlja. To je galaksija Andromeda, poznata i kao M31, naš najbliži veliki galaktički sused i najudaljeniji objekat vidljiv golim okom. Jedna od najpoznatijih činjenica o njoj jeste da se neumoljivo kreće ka nama, predodređena za titanski sudar sa našim Mlečnim putem za nekoliko milijardi godina.

Opširnije: Andromeda, naš veliki galaktički sused

Write comment (0 Comments)

Kako je Džejms Veb video Sombrero galaksiju

Detalji: Kategorija: Galaksije; Datum kreiranja: sreda, 26 novembar 2025 00:25; Autor Astronomski magazin

Gotovo svako ko je ikada prelistavao knjigu o astronomiji prepoznaje elegantnu siluetu galaksije Sombrero (M104). Njen svetao centar i tamni, prašnjavi obod zaista podsećaju na čuveni meksički šešir. Međutim, zahvaljujući infracrvenim očima Svemirskog teleskopa James Webb (JWST), sada možemo da zavirimo ispod tog oboda i otkrijemo tajne koje su dugo bile skrivene.

Opširnije: Kako je Džejms Veb video Sombrero galaksiju

Write comment (0 Comments)