Čuveno remek-delo Vinsenta van Goga, Zvezdana noć, naslikano 1889. godine tokom njegovog boravka u sanatorijumu Sen-Remi-de-Provanse, decenijama je u istoriji umetnosti smatrano prvenstveno plodom umetnikove bogate mašte i ekspresivne vizije. Dok su generacije ljubitelja umetnosti u uzbrkanim vrtlozima boja i jarkim nebeskim telima tražile duboka simbolička i psihološka značenja, dominirala je pretpostavka da raspored zvezda na platnu ne odražava stvarni izgled neba nad jugom Francuske.
Opservatorija Vera C. Rubin predstavlja jedan od najnaprednijih astronomskih projekata u istoriji nauke. Smeštena na visokom planinskom vrhu Sero Pačon u Čileu, ova opservatorija plod je međunarodne saradnje i zajednička inicijativa Američke nacionalne naučne fondacije (NSF) i Kancelarije za nauku Ministarstva energetike SAD (DOE/SC). Operativno upravljanje i svakodnevni rad opservatorije povereni su ustanovama NSF NOIRLab i Nacionalnoj akceleratorskoj laboratoriji SLAC. Ustanova nosi ime u čast pionirske astronomkinje Vere Rubin, čija su posmatranja brzine rotacije galaksija pružila prve čvrste i uverljive dokaze o postojanju tamne materije.
Dragi ljubitelji astronomije i posmatrači noćnog neba, astronomske karte su bogatije za još jednog fascinantnog člana! U zvanične astronomske registre je 8. oktobra 2026. godine dodata nova kometa koja nosi službeni naziv C/2026 S1 (Euclid).
Međunarodni tim astronoma ostvario je izuzetan naučni podvig u istraživanju same zore vremena, izmerivši količinu helijuma nastalu u prvih pet minuta nakon Velikog praska sa dosad neviđenom preciznošću. Koristeći kapacitete jednog od najmoćnijih optičkih instrumenata na Zemlji, naučnici su uspeli da smanje mernu nesigurnost ovog fundamentalnog parametra na svega 0,5% — što je čak tri puta preciznije od svih dosadašnjih procena. Spuštanje merne greške ispod praga od 1% predstavlja pravu retkost u posmatračkoj astronomiji i pomera granice astrofizike direktno u domen precizne laboratorijske fizike.
Kako je izgledala zoru svemira, u vreme kada su se prve masivne zvezde tek palile i gasile u kosmičkom mraku? Posmatranje dubokog svemira zapravo predstavlja putovanje u davno prošla vremena, jer je svetlosti sa najudaljenijih objekata potrebno više milijardi godina da pređe nezamislive prostranstva i stigne do naših detektora.
On je mali, gust, izuzetno vruć i, pre svega, obavijen velom tajni. Merkur, prva planeta od Sunca i najmanji stenoviti svet u Sunčevom sistemu, do sada je primio daleko manje poseta svemirskih letelica nego Mars, Venera ili čak Jupiter. Međutim, naša percepcija ove fascinantne planete uskoro će se u potpunosti promeniti.
Dana 18.10.2026. iz Svemirske luke Herman Potočnik Pula (SLHP, interni naziv za lokalitet neposredno kod Industrijsko-obrtničke škole Pula) u aerosvemirsku misiju lansirana je letjelica HISTRION 210 Roberto Bartini.
Istražite 12 zadivljujućih slika svemira iz perioda 2025–2026. godine, koje su snimili svemirski teleskop „Džejms Veb”, teleskop „Habl” i Opservatorija „Vera K. Rubin”. Od magline Heliks pa sve do najudaljenije galaksije ikada potvrđene – na jednostavan način objašnjavamo nauku koja stoji iza svake od ovih slika.
KOJI TELESKOP DA KUPIM?
