Pre otprilike 4,5 milijardi godina, rani Sunčev sistem bio je poprište ekstremnih kosmičkih događaja koji su trajno oblikovali arhitekturu unutrašnjih planeta. Prema opšteprihvaćenoj teoriji, mlada Zemlja (proto-Zemlja) pretrpela je katastrofalan sudar sa protoplanetom veličine Marsa, poznatom kao Teja (Theia). Dok su decenijama dominantni modeli sugerisali da je naš prirodni satelit polako akretirao iz prstena krhotina tokom dugog vremenskog perioda, nove kompjuterske simulacije ukazuju na radikalno drugačiju hronologiju. Rezultati sugerišu da je formiranje stabilnog, celovitog tela moglo nastupiti unutar ekstremno kratkog hronološkog okvira – u roku od svega pet sati nakon inicijalnog udara.
Prekjuče sam testirao solarnu foliju i dobio mnogo oštriju sliku Sunca nego sa staklenim filterom koji sam koristio u Botošu ove godine pri pomračenju Sunca.
Ajnštajnu nauka nije bila samo sredstvo za otkrivanje činjenica o svetu, ona je pre svega način na koji čovek razvija sebe. Vrednost nije samo u onome što ćemo saznati, već u samom naporu da razumemo.
Ovog vikenda u Pulskoj Areni održala se izvjesna manifestacija borilačkih vještina. Organizatori su se potrudili da pod svjetla reflektora dovedu svoje izvođače i pripadajuću im publiku. Amfiteatri su u Rimsko doba dijelom služili i za ondašnja slična događanja. Iako volimo reći kako smo danas civilizirano, demokratsko, društveno-sociološki i znanstveno-tehnološki napredno društvo, niša iskonskih poriva, borbe za goli život (danas bespotrebne), još su uvijek tu negdje među pojedincima oko nas. Ostavimo potpuno na stranu sukus aktualne priče – sjetimo se mudre misli koja kazuje kako je ljepota u očima promatrača.
Najnovija istraživanja, objavljena u prestižnom časopisu Astronomy & Astrophysics, pokazuju da je naš galaktički dom znatno prostraniji nego što smo verovali.
Astronomska zajednica obeležila je istorijski trenutak na opservatoriji Paranal u Čileu: instrument MOONS (Multi-Object Optical and Near-infrared Spectrograph) zvanično je postigao „Prvo svetlo“ (First Light). Ovaj termin označava trenutak kada instrument prvi put uspešno usmeri svoj pogled ka zvezdama, a za MOONS on predstavlja krunu više od deset godina međunarodne saradnje između britanskog centra UK ATC (UK Astronomy Technology Centre), Univerziteta u Kembridžu i Evropske južne opservatorije (ESO). Postavljen na jedan od 8-metarskih teleskopa Veoma velikog teleskopa (VLT), MOONS je dizajniran da postane moćna mašina za mapiranje miliona zvezda i galaksija, pružajući nam neviđen uvid u evoluciju svemira.
Astronomska zajednica svedoči retkom fenomenu koji se odvija na udaljenosti od preko tri milijarde kilometara: transformaciji kentaura u aktivnu kometu. Objekat 450P/LONEOS identifikovan je kao „karika koja nedostaje“ u evolutivnom lancu malih, ledenih tela Sunčevog sistema. Dokumentovanje ovog procesa u realnom vremenu omogućava naučnicima da premoste jaz između rezervoara inertnih tela na periferiji i dinamičnih objekata u unutrašnjosti sistema. Ovaj događaj pruža direktan uvid u hronologiju akrecije i termalne procese koji modifikuju primitivni materijal preostao iz perioda formiranja planeta pre 4,5 milijardi godina.
Svemirski teleskop Hubble zabeležio je fascinantan fenomen u atmosferi Saturna: precizan desetougaoni atmosferski talas (dekagon) koji okružuje južni pol planete. Iako su gasni giganti poznati po svojoj dinamičnoj prirodi, pojava ovako kompleksne i pravilne geometrijske konfiguracije predstavlja pravi izazov za modernu planetarnu nauku. Amy Simon iz NASA-inog Goddard centra za svemirske letove ističe nepredvidivost ovog otkrića: „Najintrigantniji deo za mene je to što se čini da se ovo formiralo tek nedavno. Pitanje je zašto se odjednom pojavilo sada, kada ga ranije nismo videli?“ Centralna misterija ostaje: koji su to mehanizmi u fluidnoj dinamici Saturna pokrenuli nastanak dekagona i zbog čega je ova struktura postala vidljiva tek u poslednje tri godine?
KOJI TELESKOP DA KUPIM?
