Prema zapisanim podacima, više puta u istoriji mojih posmatranja kometa, tokom jedne posmatračke noći uočene su po dvije komete. Pet puta su uočene po tri komete, a jednom četiri komete. Ovo je bilo drugo posmatranje u kojem su za tri časa posmatranja uočene četiri komete.

Posmatranje

Veče 26. januar 2022., veoma vedro zimsko nebo sa burom na mahove, temperature oko +2°C. Postavio 35 godina star, vlastoručno napravljen teleskop reflektor 'Mirfak' 140/1400mm da potražim četiri komete od kojih prve dvije nikad ranije nisam posmatrao. 

sl1

Kratkoperiodična kometa 19P/Borrelly

Prvo je potražena kometa 19P/Borrelly koja se po efemeridama nalazila u središnjem-sjevernom dijelu sazviježđa Kit. Taj dio neba je bio niže na jugozapadu. U tražiocu 15x60mm našao zvijezdu Teta Kita (3,6 mag), pa sjeverno do zvijezde 42 Kita (5,8 mag), zatim od nje NW do zvijezde HD7551 Kita (6,7 mag) gdje je oko 40' SW uočena kometa 19P/Borrelly. Izgledala ja kao mala okrugla maglica, velika 3' ('=ugaoni minut) sa sjajnijim središnjim dijelom i slabim zvjezdolikim jezgrom (DC=4). Vidila se lako pri 40x pa je sjaj procjenjen na 9,3 magnitudu. Kometa je tada bila udaljena od Sunca 1,31 AJ (AJ=Аstronomska Јedinica), a od Zemlje 1,24 AJ. 

Kometa će biti u perihelu 1. februara 2022. na udaljenosti 1,31 AJ od Sunca. Najbliži prilaz Zemlji bio je 11. decembra 2021. godina na 1,17 AJ daleko.  

Alphonse Louis Nicolas Borrelly (Marsej, Francuska) otkrio je ovu kometu 28. decembra 1904. godine u sazvježđu Kita i bila prečnika kome 2', sa malim, slabim jezgrom. Kometa je posmatrana tokom januara 1905. dosegnuvši sjaj od 9. magnitude. Tada je utvrđeno da je orbitalni period bio 6,91 godina. Kasnijim bliskim prolazima pored planete Jupiter, kometi je period smanjen na 6,84 godina. 

Tokom 2001. godine ova je kometa postala tek druga kometa (nakon komete 1P/Halley) koju je svemirska sonda fotografisala izbliza, kada je sonda Deep Space 1, dana 22. septembra prošla na 3.400 km od jezgra. Fotografije su pokazale da je tijelo komete veliko 8 km × 4 km × 4 km.

Kratkoperiodična kometa 104P/Kowal

Zatim je teleskop pomaknut kroz sazviježđe Kita prema istoku oko 11° gdje se po efemeridama nalazila kratkoperiodična kometa 104P/Kowal, veoma blizu granice sa Ribama. U tražiocu teleskopa nađena je zvijezda Alfa Riba (4,3 mag) pa 1,7° SW do zvijezde HR560 Kita (6,0 mag) i 40' iznad nje uz granicu sa Ribama uočena je kometa kao slaba, difuzna maglica, malo sjajnijeg središnjeg dijela (DC=3). Bila je oko 1,5° zapadno od zvijezde Alfa Riba. Kometa je bila sjaja 9,8 magnitude. Тada je bila udaljena od Sunca 1,09 AJ, a od Zemlje 0,64 AJ.     

Kometa 104P/Kowal je bila u perihelu 11. januara 2022. na udaljenosti 1,07 AJ od Sunca. Najbliži prilaz Zemlji je 28. januara 2022. na udaljenosti od 1,09 AJ.   

Ovu kometu je otkrio Charles T. Kowal (Palomar Opservatorija, Kalifornija, SAD) na fotografskoj ploči urađenom 122-cm Šmit teleskopom 27. januara 1979. godine kada je bila magličasti objekt sjaja 17. magnitude. Kometa pripada Jupiterovoj familiji kratkoperiodičnih kometa sa orbitalnim periodom od 5,74 godine. 

sl2

Kometa C/2019 L3 (ATLAS)

Kasnije, teleskop je okrenut visoko na istočno nebo u sazviježđe Blizanaca gdje je potražena kometa C/2019 L3 (ATLAS) koja se po efemeridama nalazila u središnjem-sjevernom dijelu Blizanaca. U tražiocu je nađena zvijezda Epsilon Blizanaca (2,9 mag) u Mliječnom putu, zatim 2,7° sjeverno do zvijezde HD48638 Blizanaca (6,7 mag) od koje na 35' ENE je lako uočena kometa. Lako se vidila pri 40x i pri 70+ALP filter. Bila je gusta, difuzna maglica, prečnika 3', sjajnijeg središnjeg dijela i slabog zvjezdastog jezgra (DC=4). Sjaj kometi je procjenjen na 8,9 magnitudu. Kometa je bila udaljena od Sunca 3,56 AJ, a od Zemlje 2,65 AJ. 

Iako je relativno daleko od Zemlje i Sunca kometa se lako vidila i vjerovatno ima veće jezgro. Da je u ravni ekliptike bila bi iza orbite Marsa, u asteroidnom pojasu. U stvarnosti je visoko iznad ravni ekliptike. Kometa je bila u perihelu 9. januara 2022. udaljena od Sunca 3,55 Aj, a najbliži prilaz Zemlji imala je 6. januara 2022. na 2,58 AJ.  

Kometa 2019 L3 je otkrivena fotografski od strane tima ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) 10. јuna 2019. godine 50-cm Šmit teleskopom sa opservatorije Haleakala (Havaji, SAD) kao objekt 18,1 magnitude. 

Kratkoperiodična kometa 67P/Churyumov-Gerasimenko

Zatim je teleskop pomaknut istočno preko granice Blizanaca u sazviježđe Raka gdje je potražena kratkoperiodična kometa 67P/Churyumov-Gerasimenko. Tražiocem 15x60mm je nađena fina dvojna zvijezda Jota Raka (4,0 mag). Od nje 2,2° WSW do zvijezde HD73080 Raka (6,6 mag) i od ove zvijezde oko 50' NW uočena je kometa 67P/C-G kao mala, okrugla 3' difuzna maglica, malo sjajnijeg središnjeg dijela (DC=3). Sjaj komete je bio 9,6 magnitude. Kometa je tu noć bila udaljena od Sunca 1,59 AJ, a od Zemlje 0,61 AJ.

Kometa 67P/C-G je bila u perihelu 2. novembra 2021. udaljena od Sunca 1,21 AJ, a najbliži prilaz Zemlji je bio 12. novembra na udaljenosti od 0,42 AJ. 

Sovjetski astronomi Klim Ivanovič Čurjumov i Svetlana Ivanovna Gerasimenko otkrili su kometu na  fotografijama urađenim 20. septembra 1969. godine sa opservatorije u Alma-Ati, kada je bila sjaja 13. magnitude. Trenutačni orbitalni period komete je 6,45 godina.

U periodu od 2014. do 2016. godine kratkoperiodičnu kometu 67P/C-G posjetila je kosmička sonda Rosetta sa lender modulom Philae, Evropske kosmičke agencije (ESA), kojom prilikom su urađena brojna naučna mjerenja i snimljena je površina tijela komete koje je veliko 4,1 km × 3,3 km × 1,8 km. 

sl3

 


Dodaj komentar