Rano jutro 16. novembra 2021., nešto prije 4 časa. Nebo vedro sa laganim vjetrom. Postavio u vrt stari vlastoručno izrađeni reflektor Mirfak 140/1400mm da potražim kratkoperiodičnu kometu 67P/Churyumov-Gerasimenko koja se po efemeridama nalazila u sjeverozapadnom dijelu sazviježđa Rak blizu granice sa Blizancima.  

1 Teleskop u vrtu

Taj dio neba nalazio se visoko prema zapadu, skoro u zenitu. Tražiocem 15x50mm našao sjajni Poluks - Beta Blizanaca (1,1 mag), pa krenuvši istočno preko zvijezde Hi Blizanaca (4,9 mag) ušao u sazviježđe Raka i našao zvijezdu 11 Raka (6,9 mag) ispod koje sam na 1,5° lako uočio kometu u velikom Canon 35 mm okularu pri 40x (v.p.=1,4°). Kometa je bila sjaja 8,6 magnitude i posmatrana pri 70x i 88x+ALP filter, bila je difuzna maglica velika 4' ('=lučni minut) sa sjajnijim središnjim dijelom (DC=4) i malo izdužena prema zapadu što je značilo da je u tom pravcu bio slab repić.  

Prema efemeridama sjaj komete je bio 9,8 magnitude ali prilkom ovog posmatranja ona je bila za 1,2 magnitudu sjajnija. Tokom višedecenijske prakse posmatranja kometa, primjetio sam da su kratkoperiodične komete često malo sjajnije nakon prolaza kroz perihel – usljed većeg zagrijavanja dolazi do veće aktivnosti komete i rasta njene kome, što joj povećava prividni sjaj.  

2 67P crt

Kometa je ove noći bila udaljena od Sunca 1,22 AJ, a od Zemlje 0,42 AJ(Astronomska Jedinica). U perihelu je bila 2. novembra 2021. udaljena od Sunca 1,21 AJ, a najbliži prolaz pored Zemlje bio je 12. novembra 2021. udaljena 0,42 AJ. Period komete je 6,45 godina.  

Otkriće komete

Sredinom 1969. nekoliko astronoma iz Kijeva posjetilo je Alma-Atski astrofizički institut u Kazakstanu (SSSR) kako bi sproveli istraživanje kometa. Dana 20. septembra, dok je još bio u Alma-Ati, Klim Ivanovič Čurjumov pregledao je fotografiju koju je Svetlana Ivanovna Gerasimenko snimila 11. septembra za periodičnu kometu 32P/Comas Solá i pronašao kometni objekat blizu ruba ploče za koji je pretpostavio da je očekivana periodična kometa. Po povratku u Kijev, ploče su detaljno pregledane. Određene su precizne pozicije za sve posmatrane komete, kao i procjene prečnika kome i procjene fotografske magnitude komete i jezgra. 

Na osnovu zapažanja sa drugih opservatorija, dana 22. oktobra uočeno je da je pozicija utvrđena za P/Comas Solá bila 1,8° dalje u odnosu na zabilježenu poziciju. Dalje ispitivanje je otkrilo kometu 32P/Comas Solá na pravom položaju, što je značilo da je pronađena nova kometa koja je dobila oznaku 67P/Churyumov-Gerasimenko. Procijenjena magnituda nove komete tada je bila 13,0 i imala je slabu komu prečnika 0,6' sa centralnom kondenzacijom od oko 0,3'. Postojao je i slab rep koji se pružao 1' prema zapadu.

Periodična kometa 67P/Churyumov-Gerasimenko pripada Jupiterovoj porodici kometa i ima jezgro prečnika oko 5x3 kilometra koje rotira svakih 12,7 sati. Kometa je otkrivena 1969. i iako je tada imala orbitalni period od 6,55 godina, analize njene orbite otkrile su da je taj period u nedavnoj prošlosti bio duži. Tokom ranih godina 20. vijeka, orbitalni period je bio oko 9,3 godina. Blisko približavanje Jupiteru u februaru 1959. (0,22 AJ) smanjilo je period na oko 6,5 godina. Kometa je praćena pri svakom povratku od njenog otkrića.

Kosmička sonda Rosseta

Periodičnu kometu 67P/Churyumov-Gerasimenko posjetila je kosmička sonda Rosetta sa lender modulom Philae, Evropske kosmičke agencije (ESA) koja je nakon putovanja od oko 10 godina, 6. avgusta 2014. ušla u orbitu oko jezgra komete. Između 13. i 21. jula 2014. kako se sonda približavala kometi, snimljene su fotografije i vršena naučna mjerenja. 

3 Kometa 67P Rosseta

Instrument VIRTIS je korišćen za mjerenje površinske temperature komete. Rezultat je bio oko -70°C. Da je kometa bila potpuno prekrivena ledom, bila bi 20°–30°C hladnija od ovoga, tako da je to kazivalo da je površina komete ''tamna, prašnjava kora''. Dana 14. jula 2014. snimljena je serija slika koje su korišćene za snimanje filma rotirajućeg jezgra komete. Tokom misije urađeno je mnoštvo mjerenja i izvanrednih snimaka jezgra komete 67P/ Churyumov-Gerasimenko.

 

Komentari

  • dragant said More
    6-7 novih zvezda godišnje nije malo.... 21 sati ranije
  • Okavango said More
    Ostaje, znači, literarnim marginama... 2 dana ranije
  • dragant said More
    Sećam se da su ta dva leta, 8 i 10,... 3 dana ranije
  • Jozef said More
    Možda bi spisku Apolo letova trebalo... 3 dana ranije
  • selena said More
    Ah, lepog li pitanja. Imam samo nešto... 3 dana ranije

Foto...