VdB19Ilustracija: kosmička prašina u sazvežđu Perseja. Izvor: APOD

Nedavno je Nova Perseja 2020 ušla u fazu magline tipa ostatka Nove. Za astronome je zanimljiva kako evolucija sistema V1112 Perseja tako i njegova relativno jedinstvena spektralna klasifikacija.

Istraživači Fizičke istraživačke laboratorije Physical Research Laboratory (Ahmedabad, Indija) su tokom maksimuma sjaja došlo do promene u spektralnom sastavu svetlosti pristigle sa Nove u odnosu na prvobitni nalaz. Naime, kako je predhodno utvrđeno, tokom perioda povećanja sjaja 25. i 28. novembra, Nova je prvo (25. novembra) pokazivala izrazito široke Balmerove emisione linije uz duboki P-Cygni profil karakterističan za period pre maksimuma jedne klasične Nove (U. Munari, ANS Collaboration telescope) da bi ubrzo zatim te iste linije veoma oslabile ili potpuno iščezle dok su do izražaja došle linije jednostruko jonizovanog gvožđa FeII uz takođe izražen P-Cygni absorcioni profil (S. Borthakur, Mt. Abu Faint Object Spectrograph and Camera - Pathfinder (MFOSC-P) instrument na PRL 1.2m Teleskopu planina Abu, Indija). Na osnovu poslednjeg nalaza, Nova Perseja 2020 pripada spektralnoj klasi FeII, odnosno doživela je promenu i predstavlja svojevrsni hibrid.

Neobičnost u ponašanju sistema V1112 Perseja je u tome što su do sada posmatrani hibridi uobičajeno prelazili iz FeII klase u He/N klasu, dok je ovde upravo obrnuto što Novu o kojoj je reč svrstava u takozvani reverzni tip hibrida. Predhodno opisano ponašanje je još uočeno kod svega nekolicine poznatih Nova, kao na primer kod rekurentne Nove T Pyx (Pyxidisjužno sazvežđe Kompas).

Nakon dostignutog maksimuma sjaja, početkom decembra meseca 2020. godine vršena su optička spektroskopska posmartanja visoke rezolucije dobijeni Ešelovim spektrografom u opsegu od 420 do 720 nanometara i postignutom rezolucijom 38.000 (D. Chochol, 1.3-m teleskop + MUSICOS-dizajniran spektrograf Skalnaté Pleso Observatorija, Slovačka) pri čemu su detektovani spori i brzi tok materije sa belog patuljka prateći pikove Halfa i Hbeta emisionih linija. Sporiji tok je vezan za početni odbačaj materije koja je bila u akreciji tokom eksplozije Nove dok je brži povezan sa radijalnim vetrom poteklog sa površine belog patuljka. Zabeležena su dva takva događaja (talasa) pri čemu je sporiji tok sa brzinama oko 500 km/sekundi a prati ga dvostruko brži tok.

 

H alfa

Nova Perseja 2020 i Halfa linija za datume 01. i 02.12.2020. godine. Uočljiv P-Cygni profil potekao od odvajanja materije od centra eksplozije Nove. Izvor: Skalnaté Pleso Observatory

 Nova Perseja 2020 ušla u fazu stvaranja kosmičke prašine


Dodaj komentar


Sigurnosni kod
Osveži