Gasni giganti su velike planete Sunčevog sistema mase preko 10 masa Zemlje. Poznate su i pod nazivom jovianske planete, i spoljašnje planete. Ovo jovianski dolazi od latinskog Jove, što je ime Jupitera vrhovog boga starih Rimljana i najveće planete Sunčevog sistema. Inače, spoljašnje planete su one koje se nalaze iza Marsa.

gas giants size

Postoji četiri gasna giganta i to su: Jupitr, Saturn, Uran i Neptun.

Gasni giganti su po sastavu većinom od gasova i to od vodonika i helijuma te male količine stena (u jezgru). Potklasa ovih planeta su ledeni divovi, Uran i Neptun koje se sastoje pretežno od leda i stena i manje količine vodonika i helijuma.

Ime      Prečnik     Rastojanje od Sunca       Orbitalni period

Jupiter 142.984 km    778.340.821 km (5,20 AJ)   11,9 godina

Saturn  120.536 km  1.426.666.422 km (9,58 AJ)   29,5 godina

Uran     51.118 km  2.870.658.186 km (19,22 AJ)  84,0 godina

Neptun   49.528 km  4.498.396.441 km (30,10 AJ) 164,8 godina

Gasni (i ledeni) divovi putuju oko Sunca duže od drugih planeta (unutrašnjih) jer su dalje od Sunca te imaju dužu putanju. Sem toga, one i jesu sporije, tj. kruže oko Sunca manjom brzinom (što je planeta dalje od Sunca, to se sporije kreće – u skladu sa Keplerovim trećim zakonom) 

Gasni giganti imaju velik broj satelita 

Gustina gasnih giganata je mnogo manja od gustine stenovitih planeta.

Uran ima ledeni sloj nad čvrstim stenovitim jezgrom a prekriven je gasovitom atmosferom. Neptun ima okean od vode i amonijaka koji obavija stenovito jezgro.

Metalični vodonikovi slojevi u Jupiteru i Saturnu provode elektricitet.

Jezgra gasnih giganata su pod strahovitim pritiskom i vreli su. Njihova temperatura iznosi i 20.000 K. Jezgra ledenih divova Urana i Neptuna imaju temperaturu od 5000 K, odnosno 5400 K.

Izvan Sunčevog sistema misija Kepler je otkrila velik broj gasnih divova. Ove velike egzoplatene često se nazivaju vrelim Jupiterima, ili super Jupiterima i divovskim Neptunima. 

Gasni giganti imaju sisteme prstenova oko sebe. Saturnovi su najuočljiviji i vide se i malim teleskopom sa Zemlje. Prstenovi ostala tri gigante imaju znatno manje prstenove. Prstenovi se sastoje od prašine, komada leta, stenja. 

Izvori:



Dodaj komentar


 


leksikon 190


 

stranica posmatraci2019


 

CURRENT MOON


tvastronomija18

Osnove (2)