Galaksije

Vrlo čudne galaksije!

300px Arp87fullNa stranu naučni značaj pekulijarnih galaksija one su, u velikom broju slučajeva, pre svega neverovatno lepe. I u celini i u detaljima. Vidimo ih rasute po nebu u krajnje maštovitim oblicima kako se presijavaju u grimiznim, ružičastim i plavim bojama milijardi tek upaljenih zvezda. Izuvijani i upleteni mlazevi gasa i prašine šikljaju iz nekih od njih duboko u međugalaktički prostor, a gusti rojevi plavih gigantskih zvezda obasjavaju džinovske oblake prašine i gasa dajući celoj galaksiji predivan, eterični i nestvaran izgled.

 Ni jedan umetnik nije dorastao kreaciji univerzuma.

Duboko unutar galaksije M87

disk

Poreklo mlaza materije negde u okolini centralne crne rupe aktivne galaksije.

Nama bliska gigantska radio galaksija M87 sadrži supermasivnu crnu rupu i koja je čuvena po svom sjajnom mlazu materije dominantnog spektra u širokom opsegu frekvencija. Sobzirom na relativnu bliskost, veliku sjajnost mlaza i veliku masu centralne crne rupe, M87 predstavlja najbolju prirodnu laboratoriju u kojoj se posmatranjima vrši proučavanje mlazova materije, odnosno ispituju se mogućnosti nastanka i dinamika kao i razlozi koji dovode do usmerenosti jednog relativističkog mlaza.

Magelanov potok

potokU pozadini veličanstvenih Magelanovih oblaka, udaljenih od nas svega 180.000 svetlosnih godina, proteže se neobičan mlaz gasova, sa još neobičnijim nazivom: Magelanov potok. Poreklo tih gasova možda sadrži rešenje zagonetke o poreklu i krajnjoj sudbini najpoznatijih i nama najbližih (bliža nam je jedino Sagitarijusova patuljasta) satelitskih galaksija našeg Mlečnog puta – Velikog i Malog Magelanovog oblaka.

ALMA istražuje Hablovo ultraduboko polje

eso1633bInternacionalni timovi astronoma su koristili Atakama Veliki milimetarski/submilimetarski teleskop ALMA u cilju istraživanja udaljenog dela svemira, prvi put zabeleženog na čuvenoj Habl fotografiji ultradubokog polja (engl. Hubble Ultra Deep Field - HUDF). Nova ALMA posmatranja idu još dublje i još su oštrija od prethodnih na milimetarskim talasnim dužinama. Jasno se vidi kako je stopa formiranja zvezda kod mladih galaksija u bliskoj vezi sa njihovom ukupnom zvezdanom masom. Takođe su pronađene i ranije nepoznate zastupljenosti gasa iz kojeg se formiraju zvezde u različitim vremenskim trenucima, što nam daje bolji uvid u zlatno doba formiranja galaksija pre oko 10 milijardi godina.