Astrofest Lp 2026!  9 - 11 oktobar 2026.

O IS PETNNICA 440 14’ 47” E 190 55’ 49” N N/V 280 m

<<<<<  P R O G R A M

Dolazi zlatno doba astronomije

"Hoće li sljedećih 20 godina biti zlatno doba astronomije?”

Prof. Ivezić kaže:

"Astronomija ulazi u razdoblje velikih promjena. Novi teleskopi i svemirske misije, od Zvjezdarnice Vera C. Rubin i njezina projekta LSST do svemirskih opservatorija i velikih radiointerferometara, omogućiti će nam da nebo promatramo osjetljivije, brže i detaljnije nego ikada prije. Istodobno, razvoj umjetne inteligencije i novih metoda obrade velikih skupova podataka otvorit će sasvim nove mogućnosti za otkrivanje i razumijevanje svemira. 

U predavanju ću pokazati što možemo očekivati u sljedeća dva desetljeća: od milijardi novih zvijezda, galaksija i asteroida do otkrivanja prolaznih i još nepoznatih kozmičkih pojava, istraživanja tamne tvari i tamne energije te boljeg razumijevanja nastanka i razvoja naše Galaksije. No, veliki znanstveni potencijal donosi i velike izazove, od goleme količine podataka do potrebe za novim načinima suradnje između ljudi i umjetne inteligencije. Hoće li se sljedećih 20 godina doista pokazati kao zlatno doba astronomije? Odgovor možda ne znamo, ali razlozi za optimizam nikada nisu bili veći.

Šta treba znati o Željku Iveziću?

  Piše AI  

Željko Ivezić

 

Dr Željko IVEZIĆ je istaknuti hrvatsko-američki astrofizičar, profesor astronomije na Univerzitetu u Vašingtonu i direktor izgradnje kapitalnog projekta Opservatorije „Vera K. Rubin” (Vera C. Rubin Observatory). On je globalno priznat stručnjak u oblastima astronomije velikih pregleda neba (survey astronomy), astrostatistike i posmatranja neba koja generišu ogromne količine podataka. 

Biografija i obrazovanje 

- Akademski temelji: Stekao je diplome iz mašinstva i fizike na Univerzitetu u Zagrebu u Hrvatskoj. 

- Doktorske studije: Doktorirao je fiziku na Univerzitetu u Kentakiju 1995. godine, gde je kreirao široko korišćeni računarski kod „Dusty” za modelovanje prenosa zračenja kroz kosmičku prašinu. 

- Rana istraživanja: Godinama je radio kao istraživač na Univerzitetu Prinston, angažovan na revolucionarnom projektu „Sloan Digital Sky Survey” (SDSS). 

- Značajni doprinosi – Opservatorija „Vera K. Rubin”: Kao direktor izgradnje i rukovodilac projekta LSST, dr Ivezić je više od dve decenije predvodio razvoj Opservatorije „Rubin” u Čileu. Opservatorija sprovodi projekat „Legacy Survey of Space and Time” (LSST). Ovaj desetogodišnji pregled koristi najveću digitalnu kameru na svetu (rezolucije 3,2 gigapiksela) za snimanje ogromnog, neprekidnog „filma u boji” južnog neba. On obezbeđuje podatke za praćenje asteroida, proučavanje tamne materije i dešifrovanje prirode tamne energije. 

- „Sloan Digital Sky Survey” (SDSS): Tokom rada na Prinstonu, bio je glavni autor kataloga pokretnih objekata (Moving Object Catalogue) u okviru projekta SDSS, što je revolucionisalo mapiranje i hemijsku klasifikaciju asteroida u našem Sunčevom sistemu. 

- Akademski rad: Dr Ivezić je koautor više od 300 naučnih publikacija koje su prošle recenziju i koje su citirane više od 100.000 puta. Takođe je vodeći autor referentnog udžbenika *Statistics, Data Mining, and Machine Learning in Astronomy* (Statistika, rudarenje podataka i mašinsko učenje u astronomiji). 

- Priznanja: Kao priznanje za njegov temeljni doprinos nauci o Sunčevom sistemu, asteroid 202930 Ivezic zvanično je nazvan po njemu. 

 *****