Fizika

Gravitacijski valovi – otkriće koje je zatalasalo svijet

lho aerial photoPress konferencija znanstvenika sa LIGO opservatorije održana u 16:30h po našem vremenu u četvrtak 11. februara u Louisiani (SAD) „zatalasala“ je cijeli svijet. Mediji prenose informaciju kako se radi o otkriću desetljeća, neki kažu i stoljeća, na koje se čekalo pune 103 godine. Otkriveni su gravitacijski valovi – nevidljiva sila u svemiru koja napinje prostor-vrijeme a čije dokazivanje postojanja i razumijevanje znači kako odsad naše poimanje svemira postaje drugačije a nove intrigantne stvari iz svijeta znanstvene fantastike bliže realnosti.

NASA će proizvesti plutonijum prvi put posle 30 godina (ponovo?)

pl1Ministarstvo enegretike SAD objavilo je da su uz pomoć Nase prvi put posle 30 godina (preciznije 27) uspeli da proizvedu 50 grama izotopa plutonijuma-238. To je dobra vest za njih, jer će se taj izotop koristiti za pokretanje radioizotopskih generatora (RTG) koji daju struju letilicama previše udaljenim od Sunca ili pak onim na specijalnim zadacima. Većina budućih aparata koji budu istraživali spoljnji Sunčev sistem koristiće RTG, kao i sledeći Marsov rover 2020. godine. Podsetimo se da se među onim misijama koje koriste RTG nalaze i one najpoznatije, kao “New Horizons” (Kajperov pojas), “Cassini” (Saturn) ili “Voyageri” (međuzvezdani kosmos). Ukratko, vrlo pozitivan razvoj događaja … a možda i nije, jer je i pre dve godine osvanula potpuno ista vest. Šta se dešavalo posle toga?

Vidljiva svetlost

svetloz

Svetlost čine čestice svetlosti, fotoni. Veličina fotona pripada redu dimenzija od 10-18 m, što je milijardu milijardi puta manje od 1 metra. Fotoni nemaju masu i nisu naelektrisani. To su paketi ili kvanti energije.

Elementarne čestice – pismo svih stvari

struktura

Kada izgovorimo slovo M naše glasne žice osciluju na određeni način, kada izgovorimo slovo A naše glasne žice isto osciluju ali su svojstva tog oscilovanja drugačija. Različiti tonovi koje stvaraju naše glasne žice su posledica njihovog oscilovanja i vrste mehaničkih (zvučnih) talasa koji nastaju usled toga. Kada izgovorimo reč MAMA naše glasne žice proizvode kompleksnije oscilatorno kretanje koje se prenosi na molekule vazduha u okruženju kao mehanički talas. Kada se energija koja omogućava to oscilovanje prenese preko uha na naš nerv, u našem mozgu se stvara manifestacija tona ili zvuka. Oko trideset slova i njihove tonske manifestacije čine svemir našeg govora.

100 godina Opšte teorije relativnosti

100godina

Specijalna teorija relativnosti (STR) iz 1905-te godine je otkrivena kroz analizu zakona elektriciteta i magnetizma. Njena neočekivana posledica je slika u kojoj su vreme i prostor povezani u četvoro-dimenzionalnu geometriju, specifičnu za svakog posmatrača. Svako relativno kretanje dva posmatrača unosi deformaciju između te dve geometrije. STR daje recept kako da se te slike povežu a naš opis fizike formuliše na način koji ne zavisi od izbora posmatrača.

Maglena duga

Maglena duga vidulini 13112015 marino tumpic RESIZE

Vidulini, petak trinaesti, novembar mjesec, ljeto Gospodnje 2015., rano ujutro, Sunce se iznad jugoistoka probija kroz maglu... Istovremeno se iznad sjeverozapadnog horizonta uočava duga. No ne ona klasična kišna, koloritna duga već - maglena duga.

Najveće otkriće XX veka – atomska energija

Han Meitner

U pokušaju da bombardovanjem uranovog jezgra neutronima dobiju hemijske elemente teže od njega, godine 1938. nemački hemičari Oto Han (Otto Hahn, 1879–1969), Lize Majtner (Elise Meitner[1], 1878–1969), i Fric Štrasman (Fritz Straßmann, 1902–80) su iznenada otkrili fisiju.