Zvezde

Novi uvid u formiranje zvezda na osnovu uvijanja linija magnetskog polja

Slika 1Koristeći nove slike sa do sada ne zabeleženom količinom detalja, naučnici otkrivaju kako se materijal koji rotira oko vrlo mlade protozvezde uvlači u okolno zvezdano magnetsko polje menjajući ga tako da njegove linije izgledaju uvijeno. Otkriće je načinjeno radio teleskopom Vrlo veliki niz (VLA) Nacionalne naučne fondacije Karl Janski (1) i ima važne posledice na naše razumevanje kako diskovi prašine rastu, odnosno, kako se sirovi materijal za formiranje planeta uvećava u okolini mladih zvezda.

Turbulentno rođenje kvazara

eso1602aNajsjajnija galaksija u našem univerzumu - kvazar W2246-0526, uočen kada je svemir bio tek na 10% od sadašnje starosti - toliko je turbulentna da se nalazi u procesu izbacivanja svog gasa od kojeg se formiraju zvezde, saznajemo iz novih posmatranja Atakama velikog milimetarskog/submilimetarskog teleskopa ALMA...

R Coronae Borealis

info R CrB ponovo aktivna

Promjenljiva zvijezda R Sjeverne krune (R Coronae Borealis) predstavnica je malobrojne skupine eruptivno-pulsirajućih promjenljivih zvijezda, kod kojih njihova pojačana aktivnost ne uzrokuje povećanje prividnog sjaja, već njegovo smanjenje.

Iskovani u srcima zvezda

Slika naslovnaVodonik i svi drugi sastojci ljudskog tela su načinjeni od hemijskih elemenata poteklih sa zvezda, reči su Karla Sagana i Nila De Grasa Tajsona i koje smo mnogo puta čuli prateći čuveni televizijski serijal „Kosmos“. Svaki delić ljudskog tela je iskovan u zvezdama.

Sjajni oreol zombi zvezde

eso1544aOstaci kobne interakcije između umrle zvezde i njenog ručka - asteroida, proučavani su do detalja po prvi put i to od strane internacionalnog tima astronoma potpomognutog Veoma velikim teleskopom na ESO-ovoj Paranal opservatoriji u Čileu. Ova studija nam daje uvid u daleku budućnost i sudbinu Sunčevog sistema.

Mlazevi materije sa protozvezde

mlaz h

Astronomi su otkrili protozezdu u razvoju sa brzim uzastopnim izbačajima materije u okolni prostor u obliku mlazeva koristeći Atakama milimetarski i submilimetarski teleskopski niz. Dokaz ovakvog razvoja jeste par isprekidanih mlazeva materije koji se raspršuju u okolni prostor polazeći od polova ove protozvezde.

Poljubac za kraj

eso1540aUz pomoć ESO Veoma velikog teleskopa, astronomi su otkrili par izuzetno vrelih zvezda, koje su tako blizu jedna drugoj da se njihovi delovi praktično dodiruju. Ove dve zvezde u sistemu VFTS 352 mogle bi katastrofalno završiti svoje živote, pri ćemu će ili formirati jedinstvenu zvezdu ili dvostruku crnu rupu.

Zagonetni ritam hevi metal zvezda

hmz1Nova grupa subpatuljastih zvezda male mase bogate helijumom u spoljašnjim slojevima pokazuje zanimljiv hemijski sastav, odnosno, oblaci u tim spoljašnjim slojevima su vrlo bogati teškim metalima poput cirkonijuma, stroncijuma, itrijumom pa čak i olovom. Astronom Simon Džefri sa Armag observatorije i njegove kolege su sprovele posmatranja tokom 2015. godine kako bi otkrili poreklo i neobične pulsacije navedene grupe zvezda bogatih teškim metalima.

Maglina oko zvezde Betelgez

Orion

Betelgezu, crvenom superdžinu u sazvežđu Orion, pripada deseto mesto po sjajnosti svih zvezda na noćnom nebu Zemlje od koje je udaljen oko 700 sg. Sa prečnikom od 900 miliona km veći je od Sunca oko 650 puta. Gotovo je veličine orbite Jupitera – oko četiri i po puta je veći od prečnika Zemljine orbite.

Sestrinske zvezde

eso1534aOtvorena zvezdana jata, poput ovog na slici, nisu samo idealni objekti za fotografisanje. Većina zvezda unutar jata, kao i samo jato, mogu poslužiti astronomima kao laboratorije za proučavanja života i smrti zvezda. Wide Field Imager kamera na ESO La Sija opservatoriji uslikala je ovo jato, poznato i kao IC 4651. Zvezde nastale unutar njega prikazuju čitav spektar karakteristika.