Zvezde

Detektirane pjege na umirućoj zvijezdi

Najsjajnija zvijezda u zviježđu Oriona šeststotina pedeset puta ima veći radijus od našeg Sunca a proizvodi 100.000 puta više energije od njega! Već poodavno znamo kako se ovaj gorostas nalazi na kraju životnog puta koji se mjeri svega milijunima godina, naspram nekoliko milijardi koliki je životni vijek naše zvijezde. Betalgeuse se sada nalazi tek koji svemirski trenutak prije stravične eksplozije. Kada se to dogodi ova će zvijezda s Zemlje biti vidljiva i usred bijela dana.

omjeri-velicina_crop

Najmlađi ostatak SUPERNOVE u našoj Galaksiji: G1.9+0.3

sn1crop

Već dugo znamo da se eksplozije supernovih u našoj galaksiji dešavaju mnogo, mnogo ređe nego što to sugerišu naša teoretska predviđanja. Primera radi, poslednja vidljiva eksplozija, među nama astronomima poznata kao Kasiopeja A (Cas A), desila se davne 1680, a teoretičari kao što su Van der Bergh &Tamman (1991) predviđaju najmanje tri velike eksplozije u svakom stoleću - i to zvezda mase veće od osam sunčevih masa.

TRAŽI SE - TRAGAČ ZA SUPERNOVIM ZVIJEZDAMA!

galaxyzoo_supernove-potraga_crop

Nebeski objekti, putovanje kroz prostor i vrijeme, iskrice svjetla na noćnom nebu, tajnoviti zvijezdoznanci pokraj svojih teleskopa koji bdiju po cijele noći, čar tajnovitosti i rada na nečemu pomalo vanzemaljskom....Ako su to neki od ključnih pojmova potrebni da kod Vas izmame Neku emocionalnu reakciju na Vama je da nastavite s čitanjem ovog teksta!

Zbunjujuća zvijezda dosad nepoznate vrste

Kada je 07. novembra 2008. godine (tada) 14-godišnja Caroline Moore iz Worwicka (New York) u sklopu programa "Puckett Observatory World Supernova Search" pod vodstvom astronoma matera Tima Pucketta u galaktici UGC 12682 otkrila novu eksplodiranu zvijezdu, nije ni sanjala da će se raditi o izuzetnom astronomskom otkriću!

 

CRVENI PATULJCI

Sredinom proslog stoljeća otkrivena je neobična skupina zvijezda intenzivnih, eksplozivnih promjena sjaja koje se ponavljaju u relativno kratkim intervalima. To su crveni patuljci - objekti slabašna sjaja koji nerjetko imaju tek desetinku Sunčeve mase. Njihovi iznenadni bljeskovi podsjećaju na one koji se mogu povremeno pojaviti na Suncu.

Prodor u srce Oriona

Istraživački tim predvođen od strane Stefana Krausa i Gerda Weigelta s Max-Planck-Instituta za radio astronomiju (MPIfR) u Bonnu (Njemačka) uspjeli su koristeći teleskope sustava VLT (Very Large Telescope) s zvjezdarnice ESO (Europe South Observatory) razdvojiti dvojni sustav mlade zvijezde Theta Ori C koji se nalazi u zvjezdanom skupu kojeg nazivamo Orionov trapez.

SISTEM ZVEZDE MIZAR

Detaljnija istraživanja Galilejevih rukopisa, posebno prepiske sa odanim učenikom i naslednikom na katedri Univerziteta u Pizi Benedetom Kastelijem (1578-1643) pomerila su događaj otkrića prve dvojne zvezde na početak 1617. godine. Upravo tada Kasteli oduševljeno izveštava učitelja o posmatranju zvezde Mizar u Velikom Medvedu, i moli ga da obrati pažnju na taj deo neba. Uskoro će uslediti Galilejeva beleška u dnevniku posmatranja u kojoj navodi da je durbinom uvećanja 25 x razdvojio Mizar na dve komponente udaljene 15 lučnih sekundi, iz čega (pogrešno) izvodi proračun da je ovaj sistem daleko 300 astronomskih jedinica od nas.

Bijeli patuljci

Rađanje belog patuljkaKad zvijezde male mase, uključujući i Sunce, potroše nuklearno gorivo i u svom središtu više ne proizvode energiju, na kraju svog života se pod vlastitom težinom skupe u tijelo veličine Zemlje i onda se polako hlade. Pregršt njihova materijala ima masu od stotinu tona. Zbog energije oslobođene skupljanjem, površina zvijezde zagrijava se do visoke temperature pa ona još neko vrijeme svijetli - i to bijelim sjajem - pa je zato i zovemo bijelim patuljkom.