Nova u Strijelcu, nedavno otkrivena od strane japanskog amatera, postala je dovoljno sjajna da se vidi u dvogledu. Baš na vrijeme za sjeverne posmatrače jer ovo sazviježđe tone na jugozapadnom nebu odmah nakon završetka sumraka oko sat i po nakon zalaska Sunca, čime se otvara samo kratki prozor za pogled sa umjerenih sjevernih geografskih širina na ovu zvijezdanu eksploziju. 

Nova na nebu

Dobro poznati lovac na Nove zvijezde iz Japana - Koiči Itagaki uhvatio je ovu Novu u veče 20. oktobra, koristeći teleobjektiv od 180 mm. Tada je Nova bila sjaja 11. veličine. Ali u roku od dva dana, zvijezda je dobila u sjaju dodatnih tri magnitude što je čini vidljivom u dvogledu od 50 mm i u manjеm teleskopu.

Posmatranje

Zbog niskih oblaka Novu nisam uočio 26. oktobra ali je večer 27. oktobra bila izuzetno povoljna jer je bura očistila nebo. Kroz Maksutov teleskop 127/1500 mm, nisko na jugozapadnom nebu Novu sam našao krenuvši od zvijezde Gama Strijelca (3,0 mag) pa poviše oko 3,5°. Pri 38x i 75x lako se uočavala Nova koja je bila sjaja 7,2 magnitude poput obližnje zvijezde HD165873. Nalazila se samo 1,2' zapadno od zvijezde HD317206 (10,0 mag).

Nova Sgr posmatranje 27 10 16

Kako je naći?

Prvo, pronađite Strijelca nisko na jugozapadnom nebu koristeći Mars kao vodiča. Onda se fokusirajte na ''čajnik'' – skupinu osam sjajnijih zvijezda koje čine markantni dio ovog sazviježđa. U donjem desnom dijelu ''čajnika'' su zvijezde Delta i Gama Strijelca u čijem se gornjem vrhu jednakostraničnog trougaonika nalazi položaj Nove. Koristeći priložene karte korak po korak, doći ćete do položaja Nove. 

Nova Sgr karta

Nova Sgr karta detalj

Nove zvijezde

Sve klasične Nove su bliske dvojne zvijezde sa kompaktnim bijelim patuljkom koji gravitacijskim privlačenjem krade vodonik sa svog pratioca. Gas se spušta na patuljka gdje se kao sloj nagomilava na površini zvijezde postajući kompaktan uslijed gravitacije i zagrijava se dok se fuzija vodonikа zapali. Sloj eksplodira kao hidrogenska bomba u obliku tanke ljuske uokolo zvijezde. To je ono što vidite kad pogledate Novu – eksploziju ogromne bombe. Bijeli patuljak ostaje netaknut i počinje novo sakupljanje – akreacija gasa, čime se stvara sviježi sloj koji će opet eksplodirati. Eksplozijom materijal biva rasturen u svemir ogromnim brzinama od oko 3.000 kilometara u sekundi (10 miliona kilometara na čas). Predhodno slaba, neopažena zvezda naglo zasija od 50.000 do 100.000 puta u roku od nekoliko časova i postane dovoljno sjajna da je neko ovdje na Zemlji uoči u dvogledu.

Nova sistem

Šta se sa Novom zvijezdom dešava iz noći u noć možete pratiti na sajtu američkog Udruženja posmatrača promjenljivih zvijezda (American Association of Variable Star Observers - AAVSO) pod privremenom oznakom - TCP J18102829-2729590.

 

Dodaj komentar


Sigurnosni kod
Osveži